Sve više džamija, a sve manje crkava u Nemačkoj

Velike hrišćanske crkve u Nemačkoj, pre svega katolička i protestantska, gube članove. Danas oko 36,6 miliona ljudi u Nemačkoj pripada katoličkoj ili protestantskoj crkvi. To je oko 44 odsto od ukupno 83,5 miliona stanovnika, piše Dojče vele.

Zbog toga se sve češće katoličke ili protestantske crkve zatvaraju, prenamenjuju ili smanjuju. U medijima se zato pojavljuju naslovi poput: „Nemačka postaje bezbožna“ ili „Više nereligioznih nego članova crkava“.

Ali da li je to zaista tako? Prema podacima Saveznog ureda za migracije i izbeglice iz 2020. samo muslimana u Nemačkoj ima više od 5,3 miliona. Prema istraživanju Protestantske crkve iz 2024, u Nemačkoj živi 3,8 miliona pravoslavnih hrišćana.

Tu su oduvek i Jevreji, ali sada i budisti sa 20 hramova, bahai – kao i sve veći broj hindusa. Za većinu tih grupa postoje samo procene, ne i precizni statistički podaci.

Evo na primer: Erlangen u Bavarskoj

Erlangen na jugu Nemačke ima oko 119.000 stanovnika i primer je kako verska raznolikost u Nemačkoj postaje vidljiva i u urbanom prostoru.

Naravno, i dalje postoje tradicionalne crkve: katolička i protestantska, kao i grčka i ruska pravoslavna zajednica.

Pre nešto više od tri godine Koptska pravoslavna crkva preuzela je jednu katoličku crkvu. Đakon Ragaj Edvard Mata kaže za DW: „Ranije je bilo 18 porodica sa 50 ili 60 članova, a danas ovde živi oko 60 porodica sa više od 200 ljudi.“ Tendencija je i dalje u porastu. Osim toga, zajednici pripada i oko 40 studenata.

Dve velike gradske džamije planiraju proširenje. Jedna od njih je nezavisna „Džamija mira“ koja okuplja vernike iz različitih muslimanskih kulturnih krugova i propoveda na nemačkom jeziku.

U toku su pripreme za izgradnju nove sinagoge, Bavarska je stavila je na raspolaganje zemljište u blizini univerziteta.

U jednom predgrađu udruženje „Hindu Tempel Franken“ kupilo je parcelu za Šiva-Višnu hram za hinduse. Izgradnja bi najkasnije trebalo da počne 2027. Na univerzitetu studira više od 2.000 studenata iz Indije -to je najveća nenemačka zajednica u Erlangenu.

Sve više hinduističkih hramova

Izgradnja hinduističkih hramova u Nemačkoj postaje sve češća. Samo u Frankfurtu postoji skoro deset manjih hramova. U Kelnu, Hamburgu, Minhenu i Berlinu takođe ih ima više. Oni predstavljaju različite verske tradicije i identitete – Indijaca, Tamilaca ili Avganistanaca.

Od 2014. do 2024. broj stanovnika Berlina sa indijskim državljanstvom porastao je više od deset puta – na više od 41.000.

U junu ove godine u Berlinu će biti otvoren najveći hinduistički hram u Nemačkoj. Vilvanatan Krišnamurti, koji je od početka uključen u projekat, kaže za DW: „Mi smo rastuća zajednica. Postoji potreba za verskim centrom gde mladi mogu da se okupljaju.“ Roditelji u Indiji, kaže on, osećaju se mirnije kada znaju da njihova deca u inostranstvu imaju takvo mesto.

U Erlangenu mnogi ljudi koji rade na projektu hrama zaposleni su kao inženjeri ili menadžeri, na primer u Simensu. U Berlinu su pak najčešće zaposleni u Amazonu.

Grade se i proširuju džamije

DITIB (Tursko-islamska unija za verska pitanja) navodi da u Nemačkoj ima 862 džamijske zajednice koje su povezane sa turskom upravom za verska pitanja (Dijanet) u Ankari.

„Prošle godine završene su i otvorene džamije u Ferdeu, Kornvesthajmu i Kengenu“, saopštila je pres-služba organizacije. Osim toga, u Giesenu i Vilihu postavljeni su kameni temeljci za nove džamije. Neki projekti zapinju: Planirana džamija u Krefeldu, koja je nekada bila najavljena kao treća najveća u Nemačkoj, već godinama je nedovršeno gradilište.

Ahmadija muslimanska zajednica, koja potiče iz Pakistana i koja je tamo progonjena, svake godine otvara nekoliko novih džamija u Nemačkoj. Poslednja je otvorena u februaru u Erfurtu.

Portparol zajednice Sulejman Malik kaže da je u decembru 2025. otvorena džamija u Nordhornu, dok su radovi u Husumu još u toku. U Erfurtu je tokom gradnje džamije bilo pretnji i napada. Danas, kaže Malik, gotovo svakodnevno vodi posetioce kroz kompleks – školske grupe, ali i starije ljude.

Sinagoge i „Jevrejska akademija“

I u jevrejskim zajednicama postoje novi projekti. Sa novim sinagogama u Magdeburgu (2023) i Potsdamu (2024) sada sve nemačke pokrajinske prestonice imaju jevrejske bogomolje. Planiraju se i nove.

U Frankfurtu se gradi i Jevrejska akademija, koja bi trebalo da bude otvorena u novembru 2026. Sastoji se od jedne stare vile koja je pod zaštitom spomenika kulture i moderne nove zgrade sa elementima Bauhausa.

„Akademija će sigurno imati značaj za celu Nemačku“, kaže za DW njen kodirektor Doron Kizel. On govori o mestu interdisciplinarnog i interkulturnog susreta jevrejskih i nejevrejskih učesnika. Arhitektonsko povezivanje starog i novog, kaže on, izražava filozofiju same institucije: „Naš identitet gradimo na jevrejskim iskustvima, tradicijama i uverenjima, ali istovremeno usmeravamo pogled ka budućim razvojnim procesima, izazovima i iskušenjima.“

Sve više pravoslavnih zajednica

Iako se velike crkve smanjuju, nove crkve se ipak grade. Broj pravoslavnih zajednica u Nemačkoj raste. U Bucbahu u pokrajini Hesen 2024. otvorena je „Crkva svetih Petra i Pavla“, prva novoizgrađena crkva Antiohijske pravoslavne mitropolije u Evropi. Reč je uglavnom o hrišćanima poreklom iz Sirije.

Mnoge pravoslavne zajednice – srpske, rumunske, ruske ili grčke – preuzimaju napuštene crkve. To se odnosi i na Srbe koji već nekoliko meseci mole u jednoj katoličkoj crkvi u Oberbahemu kod Bona ili obnavljaju nekadašnji samostanski kompleks u Himelstiru kod Hildeshajma. Isto važi i za sirijske hrišćane koji u različitim delovima zemlje preuzimaju bogomolje – u Berlinu čak nekoliko njih.

Ko gradi nešto novo, brzo upozna zamke nemačkog građevinskog prava. U Filshofenu na Dunavu, na jugoistoku Nemačke, Rumunska pravoslavna crkva želi da izgradi bogomolju. Već skoro tri godine, kako za DW kaže sveštenik Marius Jidvejan, zahtev za građevinsku dozvolu leži u okružnom uredu. Zajednica, kojoj pripada oko 300 porodica, još čeka odgovor. Mnogi su razočarani zbog tog kašnjenja.

Crkve izvan velikih crkava

I manje hrišćanske zajednice grade nove objekte. Starokatolička crkva pre desetak godina izgradila je u Augsburgu spektakularnu modernu „Crkvu svete apostolke Junije“. Protestantske slobodne crkve takođe grade nove objekte.

I Savez evangelističkih slobodnih crkava (baptističke zajednice) kao i Savez evangelističkih slobodnih crkvenih zajednica ukazuju na više aktuelnih građevinskih projekata. Jedan primer: u berlinskoj četvrti Veding je 2024. od stare zgrade od crvene cigle nastala moderna crkva.

Aktivne ostaju i novapostolske zajednice. U centru Bona novapostolska zajednica je 2025. uselila u jednostavnu, ali upečatljivu sakralnu građevinu.

Pravo novinarstvo košta, a mi nećemo da nas kupe tajkuni i korporacije. Podržite nas jednokratnom ili mesečnom donacijom. Vreme za to je sada!