BIRN: Vučevićeva vlada dodelila državljanstvo ruskom oligarhu pod sankcijama

I pored toga što je pod sankcijama Australije, Ukrajine i Poljske, jedan od 100 najbogatijih Rusa, Oleg Bojko, dobio je državljanstvo Srbije odlukom Vlade Srbije u martu ove godine, piše BIRN.

Tu odluku donela je Vlada Srbije dok je na njenom čelu, kao premijer u ostavci, bio Miloš Vučević.

Bojko već nekoliko godina preko svoje firme u Beogradu posluje sa firmama na Kipru i u Rusiji.

Bojko je u trenutku kada je dobio državljanstvo Srbije već bio pod sankcijama Australije i Poljske zbog toga što je, prema navodima poljskog Ministarstva unutrašnjih poslova, bio u vezi sa kriminalnim organizacijama i ruskim obaveštajnim službama.

Bojko već nekoliko godina posluje preko Beograda, gde je ubrzo nakon invazije Rusije na Ukrajinu i odluke EU, Britanije i Sjedinjenih Država da uvedu sankcije Kremlju, postao vlasnik firme, preko koje posluje sa povezanim kompanijama na Kipru, Rusiji i Kazahstanu.

Zakon o državljanstvu Srbije predviđa da Vlada Srbije može da dodeli državljanstvo strancima „čiji bi prijem u državljanstvo […] predstavljao interes za Republiku Srbiju“.

Iako se ova rešenja Vlade objavljuju u Službenom glasniku, u njima se ne navode razlozi za odluku o dodeli državljanstva.

Iz Vlade Srbije nisu odgovorili na pitanja BIRN-a o tome koji je interes Srbije da se Bojku dodeli državljanstvo.

Bojko nije odgovorio na pitanja BIRN-a o dobijanju državljanstva i poslovanju preko Beograda, poslata preko njegovih kompanija u Beogradu i centrale njegove korporacije Finstar Financial Group.

Drastično povećanje broja dodeljkenih državljanstava Srbije

Broj državljanstava koje dodeljuje Vlada drastično je porastao od početka rata u Ukrajini i uvođenja sankcija Rusiji i ljudima bliskim Moskvi.

Od 2010. do 2015, između pet i 13 osoba je godišenje ovako dobijalo državljanstvo, a prva godina rata u Ukrajini donela je do tada rekordan broj rešenja o dodeli državljanstva – 64. Od tada do danas, samo državljanima Rusije dodeljeno je više od 150.

Iako je kandidat za članstvo u EU, Srbija godinama odbija da se priključi sankcijama Brisela i međunarodne zajednice Moskvi. Predsednik Srbije Aleksandar Vučić kao razloge zbog kojih Beograd ne usaglašava svoju spoljnu politiku sa politikom Brisela navodio je prijateljstvo Beograda i Moskve, podršku Rusije u protivljenju nezavisnosti Kosova i energetskom značaju ove države za Srbiju, koja je zavisna od ruskog gasa. Tako, Srbija nije uvela sankcije ni osobama koje su na listi EU sankcija. Bojko nije na listi osoba kojima je zamrznuta imovina u EU.

Ko je Oleg Bojko i zašto je na sankcijama?

Bojko je decenijama bio među 100 najbogatijih Rusa. Vlasnik je jedne od najvećih ruskih investicionih grupa, Finstar Financial Group, preko koje kontroliše mrežu zavisnih kompanija u Evropi i Latinskoj Americi, navodi se u obrazloženju Ministarstva unutrašnjih poslova i administracije Poljske, koje ga je na listu sankcionisanih osoba stavilo 13. septembra 2024.

Dalje se navodi da se njegova imovina, prema Forbesu, procenjuje na oko 1,2 milijarde dolara, a da mu je poslovanje fokusirano na kratkoročne kredite, nekretnine i industriju kockanja.

U biografiji navodi i da je živeo u Holivudu šest meseci i da je koproducirao film Grad greha: Ubistva vredna.

Poljska navodi da se kazina pod njegovom kontrolom mogu koristiti za legalizaciju sredstava poreklom iz organizovanog kriminala i saradnje sa osobama koje su identifikovane kao saradnici ruskih obaveštajnih struktura.

Poljske sankcije protiv Bojka podrazumevaju zamrzavanje svih finansijskih i ekonomskih sredstava, zabranu stavljanja finansijskih ili ekonomskih resursa na raspolaganje – direktno ili indirektno, zabranu učestvovanja u aktivnostima kojima se te mere zaobilaze, kao i isključenje iz postupaka javnih nabavki i konkursa.

Prema zvanično dostupnim dokumentima, Bojko se nalazi na listi sankcija Australije od 6. aprila 2022. godine, u okviru sankcija koje je ova država uvela protiv Rusije.

Australija ga je označila kao osobu koja obavlja aktivnosti od ekonomskog i strateškog značaja za Rusiju, kao predsednika investicione grupe Finstar Financial Group.

Sankcije koje su mu uvedene znače da mu se u Australiji mogu zamrznuti sredstva i da mu je zabranjeno raspolaganje imovinom, kao i da je podložan dodatnim ograničenjima, uključujući zabranu putovanja i zabranu pružanja usluga ili sredstava koja bi mu mogla koristiti.

Bojko se već nalazi i na sankcionim listama Ukrajine, kao i na listi ruskih oligarha koju je 2018. godine objavilo Ministarstvo finansija SAD.

Više o ovoj temi pročitajte na portalu BIRN-a.