Hektari pluća

Vest koja se retko pominje jeste da je tokom poslednjih deset godina trajno iščezlo oko pet miliona hektara šuma. Za samo deset godina, od 2000. do 2010, nestalo je 13 miliona hektara šume, a nastalo je samo oko 7,8 miliona hektara novih šuma. Površina pošumljenih područja se iz godine u godinu najviše smanjuje u Latinskoj Americi i Africi.

Danas šume prekrivaju 31 odsto kopnene površine planete, ali u ranijim geološkim epohama naša planeta nije bila prekrivena šumom. Tek nakon što su stabla naselila sve meridijane, Zemlja je postala idealno stanište za bujanje života. No, zbog ljudskog delovanja, ta se ravnoteža poremetila i šume su postale jako ugrožene.

Kako bi se nešto učinilo i podigla javna svest o tom problemu, Ujedinjene nacije su 2011. godinu proglasile Međunarodnom godinom šuma. Procedura da se 2011. proglasi Međunarodnom godinom šuma pokrenuta je još 2005. i to na inicijativu našeg suseda Hrvatske. Odluka o tome je konačno doneta rezolucijom Generalne skupštine UN-a, u decembru 2006.

U proslavu godine šuma uključio se veliki broj država, a širom sveta su, pod logoom Međunarodne godine šuma, organizovane aktivnosti koje su akcenat stavljale na edukaciju o dobrobiti i značaju koji imaju šume. U ovu manifestaciju se uključila i Srbija, a veći broj akcija na ovu temu organizuje novoosnovani centar za promociju nauke.

U šumama živi čak 80 odsto celokupnog biljnog i životinjskog sveta na Zemlji, tako da su šume presudne za održanje biodiverziteta na planeti. One predstavljaju stanište ne samo za stabla nego i za brojne životinje i biljke. Kako iščezavaju šume, trajno izumre i na hiljade drugih vrsta biljnog i životinjskog sveta.

No, pored biljaka i životinja, život više od 1,6 milijardi ljudi zavisi od šuma. Ljudi su u prošlosti u mnogo većoj meri zavisili od krčenja šuma, a danas od šume živi petina sveta, koju inače čini 300 miliona ljudi. Šume su značajan privredni resurs – godišnji obrt u poslu sa šumama iznosi 327 milijardi dolara. Gotovo 30 odsto šuma danas se koristi za dobijanje raznih proizvoda od drveta.

No, svakako je najvažnije da atmosfera i klima na Zemlji presudno zavise od pošumljenosti. Šume su važan faktor za klimatske prilike, a posebno su značajne primarne, odnosno tropske šume, koje čine čak 36 odsto svetskih šuma, ali one i najbrže iščezavaju.