Kako se dogodilo da deci bez roditeljskog staranja božićne poklone donose ljudi okićeni nacističkim simbolima, a sve to samo par stotina metara od humki đaka streljanih 1941.
Božić je vreme mirenja, praštanja, lepih misli, ljubavi i darivanja. I nemilosrdnih kampanja proizvođača i prodavaca svega i svačega, pa i opasnih političkih ideja.
Dogodilo se tako, baš na Božić po julijanskom kalendaru. Dakle, 7. januara 2023, Prihvatilište za decu Centra za razvoj socijalnih usluga “Kneginja Ljubica” u Kragujevcu posetile su čudne čike na motorima, u jaknama sa mrtvačkim lobanjama na leđima. Ali ne bilo kakvim lobanjama, već “totenkopf” – simbol istoimene Treće oklopne SS divizije, jedne od najzloglasnijih u Drugom svetskom ratu. Međutim, nisu se nikakvi SS-ovci povampirili i krenuli na kragujevačku decu i omladinu, već je reč o ekstremno desnoj organizaciji “MC Srbi”, koja po Srbiji i Bosni i Hercegovini mahom operiše pod maskom bajkerskog kluba.
ŠTA SU MC SRBI
“MC Srbi” osnovani su 2012. godine kada je ključnu ulogu u osnivanju odigrao vođa neonacističke organizacije “Krv i čast divizija Srbije” Nikola Vidović. On je najpoznatiji je desničar član “MC Srbi”. Počeo je kao navijač FK Rad. Do svoje tridesete godine dosije je napunio sa osam krivičnih prijava za razbojništva, nanošenje teških povreda, izazivanje nacionalne i verske mržnje. Kasnije je postao član organizacije “Krv i čast” pa predvodnik borbene grupe “Odred 18” koja je važila za najnasilniju neonacističku grupaciju u Srbiji.
Vidović je uhapšen 10. oktobra 2010. na dan održavanja Parade ponosa. Prvo je priveden vođa “Obraza” Mladen Obradović, kod koga je policija pronašla spisak organizatora planiranih nereda. Na spisku je bilo i ime i broj telefona Vidovića.
O njemu je danas gotovo nemoguće naći više podataka, ali pominjan je u kontekstu kršenja zakona 2014. kada je određeni broj državljana Srbije išao u Ukrajinu da ratuje na strani Ruske Federacije. Neki od simbola koje “MC Srbi” koriste jesu prsluci sa totenkopf lobanjama, tetovaže kukastog krsta i oznake C18 (combat 18, gde su 1 i 8 zapravo simbol inicijala Adolfa Hitlera) na ramenu glavna su obeležja neonacista u redovima “MC Srbi”. U ovoj grupaciji su pripadnici organizacije “Krv i čast”, posebno borbene grupe “Odred 18”, bivši pripadnici zabranjenog “Nacionalnog stroja” i bivši navijači Rada, poznati kao posebno ekstremni i skloni kriminalu.
“MC Srbi” organizovani su u podružnice ili, kako ih oni zovu – čeptere u dvadesetak gradova u Srbiji, među kojima su Beograd, Smederevo, Pančevo, Kragujevac, Zemun (iako je beogradska opština), itd.
Većina čeptera su u stvari grupacije koje se nazivaju “Support 81” što znači da su podrška jednoj drugoj ekstremističkoj organizaciji – “Anđelima pakla” pod vođstvom Miljana Vukovića, zvanog Vuk.
Prema istraživanju koje je radila novinarka Tamara Marković Subota, postoje čepteri u kojima nema kriminalaca i koji su poznati isključivo po humanitarnim akcijama, ali u većini čeptera glavnu reč vode ljudi sa kriminalnim dosijeima.
“MC Srbi” bili su na čelu litije za spas porodice 10. septembra prošle godine, na kojoj je tražena zabrana Europrajda. Tada su neki od njih na reverima imali i izvezene signe rune, koje su amblem SS-a (u Kragujevac ih nisu poneli), a na litiji su se pojavili i u majicama sa drugim runama koje su imaju nacističku simboliku. Konkretno, jedan je imao majicu sa odal runom koja simbolizuje ideologiju krvi i tla.
POSTAJE ZANIMLJIVIJE
mcsrbi…
Kada je početkom novembra 2019. godine objavljen sadržaj međunarodnog desničarskog foruma Iron March u privatnim porukama člana čija je internet adresa u Banjalauci i drugog člana srpskog porekla, koji je dogovarao prodaju oružja iz Bosne i Hercegovine, spominjala se poseta “Marinku i ekipi” iz Prijedora.
Novinari BIRN-a BiH identifikovali su člana foruma i nekoliko pripadnika bajkerske grupe iz Prijedora koji na društvenim mrežama ili na drugi način u javnosti ističu desničarske simbole. Istraživački novinari i mediji poput Bellingcata uspjeli su da otkriju identitete desetina članova foruma, od kojih su neki bili aktivni pripadnici vojske.
U privatnim porukama je “Moonlord”, član srpskog porekla, dogovarao prodaju oružja u Bosni i Hercegovini. Novinari kanadskog CBC-a otkrili su kako je on bio jedan od administratora ovog foruma, te ujedno i pripadnik Kanadske mornarice – Boris Mihajlović. Prema pisanju
CBC-a, on više nije član i pokušava da se udalji od ove ideologije. Ovaj medij je naveo da nije poznato da li se prodaja oružja zaista i desila. Zanimljivo je, međutim, da je Iron March ekstremno desničarski forum, prodaja oružja dogovarana u Prijedoru, Prijedor često ižvrljan grafitima “C18”, a upravo je C18 jedan od simbola “MC Srba” koji – imaju ogranak u Prijedoru i, naravno, “samo” su bajkerski klub. Još je zanimljivije da je na forumu dogovarana poseta Marinku. Vođa prijedorskih “MC Srba” zove se Marinko Zdjelar. Što može da bude samo slučajnost, mada ih je već previše.
Tokom januara 2020. godine više desetina članova okupilo se u Prijedoru na obilježavanju praznika Krstovdan. Njihovo druženje obilježeno je fotografijom postavljenom na stranici “MC Srbi – chapter Prijedor”, koji predstavlja jedan od sedam ogranaka delovanja ovog kluba u Republici Srpskoj koje su uspeli da identifikuju novinari BIRN-a BiH.
NATRAG U KRAGUJEVAC
Otkud ovakve osobe, iz ovakve organizacije, koja je nesumnjivo ekstremistička, u Prihvatilištu za decu i mlade u Kragujevcu i zašto je to problem?
Prvo, nijedan kragujevački medij još nije dobio ovu informaciju jer se ona nalazi samo na jednom privatnom Fejsbuk profilu, preko kog je i stigla do redakcije “Vremena”. Prihvatilište je u nezavidnoj materijalnoj situaciji i ne odbija nijednu donaciju, niti proverava ko su ljudi koji doniraju stvari, hranu, odeću i obuću. Važno je napomenuti i da se u ovom prihvatilištu nalaze deca napuštena od roditelja i staratelja, deca i mladi koji se nađu u skitnji, prosjačenju, deca i mladi žrtve nasilja, zlostavljanja i zanemarivanja, deca i mladi izloženi drugim socijalnim rizicima. Još važnije je napomenuti da je kapacitet Prihvatilišta tako mali da može da primi samo šestoro (i brojevima: 6) dece ili mladih u jednom trenutku. Problem je što je predstavnicima “MC Srba”, što se vidi na fotografijama sa privatnog i zaključanog Fejsbuk profila, omogućen kontakt sa decom, kao i fotografisanje. Upućeni u situaciju u Prihvatilištu, kažu da ustanova nije u mogućnosti da odbija donacije, ali da kontakt i fotografisanje sa decom nije dozvoljeno. Iz samog Prihvatilišta, do zaključenja ovog broja “Vremena” na telefon se nije javljao niko.
Jasno je da teška materijalna situacija onemogućava nadležne u prihvatilištu da budu izbirljivi kada je reč o donatorima i donacijama. Međutim, ako je kapacitet institucije svega šestoro dece, to ne bi trebalo da bude prevelik trošak ni za grad Kragujevac ni za Ministarstvo za rad, boračka i socijalna pitanja. Takođe, iako samo Prihvatilište ne odbija donacije i ne proverava donatore, jasno je da nije u obavezi da im dopušta kontakt sa decom. Takođe, simboli koje “MC Srbi” imaju na svojim jaknama, a u kojima su došli, nisu prijatan ni primeren prizor za decu. U tom smislu, ne treba biti blag ni prema instituciji – mogli su da uzmu paketiće, zahvale se i proslede ih deci. A da je sa “MC Srbima” sve u redu, ne bi ovu akciju skrivali, imali bi svoju stranicu na Fejsbuku (neki “čapteri” je imaju) i prosledili bi medijima informaciju. Ovako, ispada da su došli tamo očekujući da ostave lepu sliku o sebi kod – dece.
MC Srbi i politika
“Pre tri godine za Vidovdan 2019. godine članovi kluba bajkera ‘MC Srbi’ krenuli su na Gazimestan. Dobili su od mene, u ime grada Beograda, zastave Srbije i Beograda. Podelio sam oko pet hiljada srpskih zastava i ponosan sam na to”, napisao je 12. septembra 2022. na svom Tviter nalogu bivši zamenik gradonačelnika Beograda, a sada ministar građevine, saobraćaja i infrastrukture Goran Vesić (na slici).
Da su “MC Srbi” aktivni u Republici Srpskoj pokazuje i to što je gradonačelnik Banjaluke Draško Stanivuković učestvovao na moto-skupu u ovom gradu i objavio na svom Fejsbuk profilu sliku baš sa “MC Srbima”.
Šta se zbiva u zemlji i svetu, šta ima u novinama i kako provesti vreme?
Svake srede u podne Međuvreme stiže elektronskom poštom. To je sasvim solidan njuzleter i zato se prijavite!
Politika Aleksandra Vučića i on sam našli su se u žestokoj manjini uprkos danonoćnim propagandnim aktivnostima. Sam je sebe uvukao u riotintovsku klopku, zavadio se sa rođenim biračkim telom, pa čak ni neki njegovi stranački dužnosnici nikako nisu srećni zbog rudnika litijuma. Govore to novinarima off the record. Čak je uspeo da praktično okrene protiv sebe i šumskog čoveka Emira Kusturicu, a za to se baš valjalo potruditi
Najveći protest protiv kopanja litijuma, prema oceni Arhiva javnih skupova, održan je u Kniću, gde se okupilo oko 300 građana, što bi bilo kao 191000 u Beogradu. Ipak, najveće iznenađenje bio je skup u Rači, mestu u kome su na decembarskim izborima učestvovale samo dve liste – Srpske napredne stranke i Socijalističke partije Srbije – i u kome opozicije nema ni u tragovima. Tamo se protiv litijuma okupilo oko 400 ljudi
U ponedeljak se obeležavao Svetski dan mladih. U tom trenutku, Ivan Bijelić, Nikola Ristić i Jevđenije Dimitrijević su u zatvoru “Padinska skela”; nekoliko dana ranije, premijer Vučević je napao studentkinju Milu Pajić, koja je govorila na protestu u Novom Sadu, iznevši niz uvreda na njen račun
Izveštaj o radu Inspektorata za rad za 2023. godinu pokazao je da su inspektori rada prilikom izvršenih inspekcijskih nadzora zaticali na radu “na crno” strane državljane. U kakvim uslovima rade i koliko često inspekcija rada proverava status stranih radnika
Da li uobičajeni izazovi roditeljstva mogu da se sažmu u onih pet minuta u kolima kada, posle posla, skupljate snagu pre nego zakoračite ka vrtiću da pokupite svoje dete? Ili u onom brzom ispijanju kafe, kada se pravi plan kako sve da se stigne, a da se dovoljno posvetite deci? Ili u neprestanom strahu da li ih dobro odgajate? A tu je još jedan krupan izazov – čitav paket koji donosi novo doba, oličen u digitalnim uređajima i eri ekrana, društvenim mrežama i igricama
Slika malobrojnih i umornih ekoloških aktivista jutro posle u Pionirskom parku, je slika svih dosadašnjih protesta protiv autokratske vlasti Aleksandra Vučića i njenih nauma. Nije, međutim, rudarenje ili nerudaranje litijuma srž problema u Srbiji
Šta to Olimpijske igre već 2800 godina pokreću u ljudima? Zašto jedan Lebron Džejms posle svega hoće i olimpijsko odličje? A Novak Đoković, koji je osvojio sve što se osvojiti može, plače kao dete zbog toga što je osvojio zlato na Olimpijadi. Zašto, čoveče?
Arhiva nedeljnika Vreme obuhvata sva naša digitalna izdanja, još od samog početka našeg rada. Svi brojevi se mogu preuzeti u PDF format, kupovinom digitalnog izdanja, ili možete pročitati sve dostupne tekstove iz odabranog izdanja.
Šta se zbiva u zemlji i svetu, šta ima u novinama i kako provesti vreme?
Svake srede u podne Međuvreme stiže elektronskom poštom. To je sasvim solidan njuzleter i zato se prijavite!