Beograd

Beograd slavi 80. godišnjicu oslobođenja u Drugom svetskom ratu

20. oktobar 2024, 08:20 B. B.

Partizanske jedinice na današnjem Trgu republike nakon oslobođenja Beograda

Glavni grad Jugoslavije u Drugom svetskom ratu oslobodile su zajedničkim snagama Narodno oslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ) i Crvena armija, tokom Beogradske operacije, a nakon višednevnih teških borbi i uz brojne žrtve

Beograd je u Drugom svetskom ratu oslobođen pre 80 godina, posle tri godine i sedam meseci nemačke okupacije.

Glavni grad Jugoslavije oslobodile su zajedničkim snagama Narodno oslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ) i Crvena armija, tokom Beogradske operacije, a nakon višednevnih teških borbi i uz brojne žrtve.

Operacija oslobađanja Beograda počela je 12. i trajala do 20. oktobra 1944. godine, a prema podacima, u njoj je poginulo 2.944 pripadnika NOVJ i 961 borac Crvene armije.

Foto: Arhivska fotografija/Tanjug/Žika Vučić

Slavlje građana

Beogradska operacija bila je jedna od ključnih, ako ne i najvažnija vojna akcija na prostoru okupirane Jugoslavije u Drugom svetskom ratu.

Značaj oslobođenja

Pored neospornog privrednog i političkog značaja, bitka za Beograd imala je velik i dalekosežan operativni značaj na odvijanje rata u Evropi. Beograd je bio ključni saobraćajni čvor za nemačke snage u jugoistočnoj Evropi. Uspešnim i brzim ovladavanjem ovim ključnim čvorom, saveznici (Crvena armija i NOVJ) doveli su nemačku Grupu armija E u tešku poziciju i izolaciju.

Foto: Wikipedia

General NOVJ Peko Dapčević i general Crvene armije Vladimir Ždanov u oslobođenom Beogradu

Naslanjajući se na ovaj uspeh, NOVJ je uspela da parališe gotovo svaki uticaj dve nemačke strategijske formacije sa pola miliona vojnika – Grupe armija E i Druge oklopne armije – na dejstva severno od Drave. To je omogućilo prodor Trećeg ukrajinskog fronta preko Dunava tokom novembra i decembra 1944, što je dovelo do krize ukupne nemačke odbrane.

Foto: Istorijski arhiv Beograda

Doček oslobodilaca

Od novembra do marta Nemci su radi saniranja ove krize dovlačili trupe iz Italije, sa zapadnog i sa istočnog fronta u Mađarsku. Dovođenje 6. oklopne armije iz Ardena i 4. SS oklopnog korpusa sa Visle u Mađarsku bilo je od bitnog značaja za kolaps ovih frontova tokom februara i marta 1945. i brzo okončanje rata.

Po završetku rata Dan oslobođenja Beograda se slavio 20. oktobra i ustanovljena je Oktobarska nagrada grada Beograda koja se tom prilikom dodeljivala.

Spomen groblje oslobodiocima Beograda, nasuprot Novog groblja, otvoreno je 20. oktobra 1954. na desetogodišnjicu oslobođenja grada.

Tagovi:

Beograd Crvena armija Oslobođenje Narodno oslobodilačka vojska Jugoslavije

Više iz rubrike Vesti

Mediji

15.april 2026. Nemanja Rujević

„Vreme“ saznaje: Umesto Igora Božića na N1 dolazi neko iz „porodice“

Brent Sadler je zaposlenima na N1 rekao da za urednika programa neće biti doveden niko spolja. Inače, među novinarima u Junajted grupi traje napetost i ređaju se nagađanja

Hronika

15.april 2026. I.M.

Selaković kaže da nije kriv nego da su krivi tužioci i svedoci

Ministar kulture Nikola Selaković izneo je odbranu u slučaju „Generalštab“ tvrdeći da je postupak protiv njega politički motivisan i zasnovan na pristrasnom delovanju tužilaštva

Beograd, 7. oktobra 2025.- Poslanici Skupštine Srbije počeli su danas prvu sednicu redovnog jesenjeg zasedanja

Parlament

15.april 2026. I.M.

Sednica Skupštine o nepoverenju Vladi odložena za četvrtak

U Narodnoj skupštini odložena sednica na čijem je dnevnom redu jedino predlog za glasanje o nepoverenju Vladi, koji su podnela 62 opoziciona poslanika

EU i Srbija

15.april 2026. A. I.

Zašto neki u Briselu misle da Mrdiću „treba podići spomenik“

Srbija bi mogla da ostane bez 1,5 milijardi evra iz pristupnih fondova EU i to zbog takozvanih Mrdićevih zakona. Izvori „Vremena“ koji se zalažu za tvrđi odnos prema vlastima Aleksandra Vučića kažu da je prekardašilo

Grejanje u Beogradu

15.april 2026. Anja Mihić

Grejna sezona je završena: Da li će u stanovima biti toplo i posle 15. aprila?

Iako je grejna sezona završena, ako temperature budu bile niske, ona može biti produžena do 3. maja

Komentar

Peter Mađar, lider opozicione Tise, obraća se svojim glasačima u tamnom manitilu sa tamnom kravatom i belom košuljom

Komentar

Kako je Peter Mađar pobedio Viktora Orbana

Pobeda Tise Petera Mađara prevazilazi granice malene Mađarske. Ona se preliva i na susednu Srbiju kao noćna mora za Aleksandra Vučića i motivacija za sve one koji žele da mu vide leđa

Andrej Ivanji

Pregled nedelje

Bez organizacije nema pobede

Raspiše li Vučić izbore za leto, studentski pokret i zborovi moraju biti spremni. Iskustva stečena u Kuli, Sevojnu ili Aranđelovcu su dragocena, ali ne i dovoljna. Današnji mali propusti, već sutra mogu biti fatalni. U pitanju je budućnost Srbije

Filip Švarm

Komentar

Davljenje N1 i drugih: Sve ide po planu

Upisivanje Brenta Sadlera kao direktora medija Junajted grupe je pretposlednji korak u puzajućem davljenju kritičkih medija. Vlast to neće spasiti, ali je barem publika dobila važnu lekciju

Nemanja Rujević

Vidi sve

Poslednje izdanje

Politički preokreti

Univerzitet na crti sa režimom

Izbori u Mađarskoj

Može li se pobediti izborna autokratija

Politički život

Kakve su pouke sa lokalnih izbora

Intervju: Predrag Pega Popović

Jugoslavija je bila velika, ozbiljna zemlja

Duh Vremena: Šest decenija od smrti Ane Ahmatove (3)

Odjek pesme Ane Ahmatove o teškoj epohi i samoći udvoje

Vidi sve

Arhiva

Arhiva nedeljnika Vreme obuhvata sva naša digitalna izdanja, još od samog početka našeg rada. Svi brojevi se mogu preuzeti u PDF format, kupovinom digitalnog izdanja, ili možete pročitati sve dostupne tekstove iz odabranog izdanja.

Vidi sve