Glavni grad Jugoslavije u Drugom svetskom ratu oslobodile su zajedničkim snagama Narodno oslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ) i Crvena armija, tokom Beogradske operacije, a nakon višednevnih teških borbi i uz brojne žrtve
Beograd je u Drugom svetskom ratu oslobođen pre 80 godina, posle tri godine i sedam meseci nemačke okupacije.
Glavni grad Jugoslavije oslobodile su zajedničkim snagama Narodno oslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ) i Crvena armija, tokom Beogradske operacije, a nakon višednevnih teških borbi i uz brojne žrtve.
Operacija oslobađanja Beograda počela je 12. i trajala do 20. oktobra 1944. godine, a prema podacima, u njoj je poginulo 2.944 pripadnika NOVJ i 961 borac Crvene armije.
Foto: Arhivska fotografija/Tanjug/Žika VučićSlavlje građana
Beogradska operacija bila je jedna od ključnih, ako ne i najvažnija vojna akcija na prostoru okupirane Jugoslavije u Drugom svetskom ratu.
Značaj oslobođenja
Pored neospornog privrednog i političkog značaja, bitka za Beograd imala je velik i dalekosežan operativni značaj na odvijanje rata u Evropi. Beograd je bio ključni saobraćajni čvor za nemačke snage u jugoistočnoj Evropi. Uspešnim i brzim ovladavanjem ovim ključnim čvorom, saveznici (Crvena armija i NOVJ) doveli su nemačku Grupu armija E u tešku poziciju i izolaciju.
Foto: WikipediaGeneral NOVJ Peko Dapčević i general Crvene armije Vladimir Ždanov u oslobođenom Beogradu
Naslanjajući se na ovaj uspeh, NOVJ je uspela da parališe gotovo svaki uticaj dve nemačke strategijske formacije sa pola miliona vojnika – Grupe armija E i Druge oklopne armije – na dejstva severno od Drave. To je omogućilo prodor Trećeg ukrajinskog fronta preko Dunava tokom novembra i decembra 1944, što je dovelo do krize ukupne nemačke odbrane.
Foto: Istorijski arhiv BeogradaDoček oslobodilaca
Od novembra do marta Nemci su radi saniranja ove krize dovlačili trupe iz Italije, sa zapadnog i sa istočnog fronta u Mađarsku. Dovođenje 6. oklopne armije iz Ardena i 4. SS oklopnog korpusa sa Visle u Mađarsku bilo je od bitnog značaja za kolaps ovih frontova tokom februara i marta 1945. i brzo okončanje rata.
Po završetku rata Dan oslobođenja Beograda se slavio 20. oktobra i ustanovljena je Oktobarska nagrada grada Beograda koja se tom prilikom dodeljivala.
Spomen groblje oslobodiocima Beograda, nasuprot Novog groblja, otvoreno je 20. oktobra 1954. na desetogodišnjicu oslobođenja grada.
Šta se zbiva u zemlji i svetu, šta ima u novinama i kako provesti vreme?
Svake srede u podne Međuvreme stiže elektronskom poštom. To je sasvim solidan njuzleter i zato se prijavite!
Studenta koji je koleginicu nazvao „ćaci“ terete za težu povredu, za koju je propisana mera privremenog udaljivanja sa fakulteta, zabrana polaganja ispita i kao krajnja mera – isključenje sa fakulteta
Pred opozicijom je teška odluka. Izići na izbore i rizikovati još jedan poraz ili podržati studente u stvaranju referendumske atmosfere. Šta nam govore rezultati nedavnog glasanja u Mađarskoj
Arhiva nedeljnika Vreme obuhvata sva naša digitalna izdanja, još od samog početka našeg rada. Svi brojevi se mogu preuzeti u PDF format, kupovinom digitalnog izdanja, ili možete pročitati sve dostupne tekstove iz odabranog izdanja.
Šta se zbiva u zemlji i svetu, šta ima u novinama i kako provesti vreme?
Svake srede u podne Međuvreme stiže elektronskom poštom. To je sasvim solidan njuzleter i zato se prijavite!
