Bez skrupula

Za „Vreme“ iz Skoplja

Analitičari se uglavnom ograđuju od prognoza rezultata na izborima u Makedoniji, jer pored partijski sponzorisanih „istraživanja“ javnog mnjenja niko ne zna ni koliko Makedonija uopšte ima stanovnika. Ne zna se koliko ima građana sa pravom glasa u zemlji i među brojnim iseljenicima u inostranstvu. Sumnja se da je birački spisak pun fantomskih glasača i da je u poslednjoj deceniji volja građana u više navrata bila grubo izigrana. Zbog svega toga je izuzetno visok procenat onih koji su izgubili nadu u mogućnost promene i koji zato nisu motivisani da izađu na izbore.

Pored brojnih optužbi na račun vlasti o navodnom masovnom falsifikovanju ličnih isprava, o nameštenim izborima u dijaspori, o ucenama i pretnjama zaposlenima u javnoj administraciji i u privatnim kompanijama pritiskom na vlasnika da glasaju za VMRO-DPMNE, najveći problemi se očekuju zbog haosa u biračkom spisku.

POD ISTRAGOM: Izbore dodatno opterećuju brojne optužbe za kriminal mnogobrojnih predstavnika vladajuće nomenklature, za koje bi gubitak vlasti mogao da znači pokretanje sudskih postupaka i koji bi mogli da budu suočeni sa zatvorskim kaznama.

Formiranje Specijalnog javnog tužilaštva za krivična dela koja proizilaze iz organizovanog, ilegalnog prisluškivanja, a koje je obelodanila opozicija, dovelo je do devet istraga, optužena je 21 osoba, među kojima su i bivši premijer Nikola Gruevski, njegov brat od ujaka, bivši direktor UBK, doskora nedodirljivi Sašo Mijalkov, nekoliko bivših i aktuelnih ministara, pripadnika službi bezbednosti. Istrage su pod pritiskom na sudstvo obustavljene u iščekivanju ishoda izbora.

Posle erupcije afere masovnog prisluškivanja više hiljada građana, tj. 5827 brojeva telefona, lideri četiri najjače parlamentarne partije (iz makedonskog bloka vladajući VMRO-DPMNE i opozicioni SDSM, iz albanskog DUI i DPA) posle dugih pregovora, pod budnim okom međunarodne zajednice, potpisali su tzv. Dogovor iz Pržina (naselja u Skoplju u kojem je rezidencija EU ambasadora) o raspisivanju prevremenih parlamentarnih izbora. Nakon što su odloženi u aprilu i junu ove godine, konačno će biti održani 11. decembra u krajnje naelektrisanoj atmosferi.

BEZ ETNIČKOG PREDZNAKA: U toku je predizborna kampanja u kojoj se ne štedi sa optužbama i uvredama na račun političkih protivnika i konkurenata za funkcije. Pored govora mržnje koji šire, kontrolisani mediji govore o širokoj lepezi postizbornih katastrofa ukoliko dođe do smene vlasti u Makedoniji i izbore predstavljaju kako referendum.

Vladajući VMRO-DPMNE i njegova koalicija „Za bolju Makedoniju“, pod pritiskom mogućeg izjašnjavana dela etničkih Albanaca za opozicioni SDSM i njegovu koaliciju „Za život u Makedoniji“, ističe da je reč o referendumu o budućnosti unitarne Makedonije i o očuvanju identiteta etničkih Makedonaca. VMRO-

-DPMNE i mediji pod njegovom kontrolom optužuju lidera opozicije Zorana Zaeva da se u borbi za vlast već dogovorio sa predstavnicima Albanaca o budućoj federalizaciji Makedonije i uvođenju službene dvojezičnosti na celoj teritoriji države.

Prema važećim propisima jezik manjina se koristi kao službeni jezik u opštinama gde su pripadnici manjina zastupljeni sa više od 23 odsto. Propaganda vlasti usmerena je na građanski koncept izborne platforme socijaldemokrata koji su u svoje redove uključili i lidere višemesečnih uličnih protesta koje su pod imenom „Šarena revolucija“ organizovali pojedinci, popularni likovi sa društvenih mreža i aktivisti iz nevladinog sektora. Na mogućnost da se prvi put značajniji broj Makedonaca i Albanaca opredeli za partiju bez etničkog predznaka, aktuelna vlast insistira da ni po koju cenu neće dozvoliti „podelu Makedonije“.

I opozicija smatra predstojeće izbore svojevrsnim referendumom, ali na temu kriminala, povratka pravne države, pljačkanja države, otvaranja novih radnih mesta i zaustavljanja masovnog iseljavanja mladih.