Nikoletina, Orlovi rano lete, i ostali filmovi po Ćopiću

Ciklus filmova snimljenih po delima Branka Ćopića, prikazaće Jugoslovenska kinoteka od četvrtka do subote.

Najavljeno je šest filmova: Orlovi rano lete (1966) u režiji Soje Jovanović, Gluvi barut (1990) Bahrudina Bate Čengića, Hajdučka vremena (1977) Vladimira Tadeja,  Živjeće ovaj narod (1947) Nikole Popovića , Nikoletina Bursać (1964) Branka Bauera, ali i jedan kratki dokumentarni film Grob u žitu (1951) po scenariju Branka Ćopića u režiji Puriše Đorđevića.

Ćopić je u film ušao kao scenarista filma Živjeće ovaj narod 1947. godine u režiji Nikole Popovića. Bilo je to vreme velikog uticaja ideologije na umetnost, što se vidi u ovom filmu o partizanskom pokretu u Bosni.

Takođe u istom tandemu, 1951. godine snimljen je film Major Bauk, opet o bosanskim vrletima, ali uz zanimljiv način pripovedanja u formi sećanja.

Grob u žitu je dokumentarna adaptacija  Ćopićeve istoimene pesme koju je Branko posvetio sestri Smiljki, poginuloj u ratu. Film je režirao Puriša Đorđević, a tekst govore Rade Marković i Olivera Marković.

Nakon toga, samo nekoliko godina nakon što je objavljena zbirka pripovedaka o Nikoletini Bursaću, snimljeno je nekoliko televizijskih filmova sa njim kao glavnim junakom. Međutim, Nikoletina je upamćen po igranom filmu Branka Bauera iz 1964. godine sa Dragomirom Pajićem i Milanom Srdočem u glavnim ulogama. Filmski kritičari smatraju da je Pajićev Nikoletina bio baš onakav kako ga je Ćopić zamislio i opisao, a kao jedan od detalja po kojima se film pamti, je scena u kojoj Nikoletina, filmski lik, upada u stvarni istorijski događaj, na sednicu zasedanja AVNOJ-a.

Verovatno najpoznatije filmsko delo rađeno po delima Branka Ćopića je Orlovi rano lete koji je po zajedničkom scenariju sa Borislavom Mihajlovićem Mihizom režirala Soja Jovanović. U filmu igraju tada poznati glumci Miodrag Petrović Čkalja, Dragutin Dobričanin, Ljubiša Samardžić, Mihajhlo Bata Paskaljević, Toma Kuruzović, Film je kombinacija filma za decu i ratnog filma koji n uverljiv način dočarava zgode i nezgode jedne školske družine koja će odrasti pre nego što treba.

Film Hajdučka vremena se tematski nastavlja na Orlove, s tim što se sve dešava u mirno, tadašnje vreme.  Režirao ga je 1977. godine Vladimir Tadej, po scenariju Branka Ćopića, Arsena Diklića, Vlastimira Radovanovića i Tadeja.

Tokom osamdesetih urađeno je još nekoliko televizijskih filmova na čijem je kraju Gluvi barut iz 1990. godine Bate Čengića. To ostvarenje se smatra poslednjim partizanskim filmom. Istovremeno, u njemu se oglčeda i Ćopićevo razmimoilažanje sa vladajućom strukturom i njegovo nadanje u bolje sutra.

U ovom veku, 2017. godine, Eva Cvijanović je napravila desetominutni animirani film Ježeva kućica sa Radetom Šerbedžijom kao naratorom, i Darkom Rundekom kao autorom muzike.