Proširenje područja subverzije

Iz potpuno nepoznatog razloga, ovog proleća promakao nam je jedan sjajan aprilski naslov – album This Could Be Texas sastava iz Lidsa, po imenu English Teacher, upravo je ovenčan uglednom britanskom nagradom Merkjuri, skrenuvši nam pažnju na čudnjikav muzički ansambl što spaja avangardne indie–rock tonove sa folk-elektronikom i progresivnim postpunkom. Verovali smo u apsolutni trijumf Charli XCX ili eventualno duboki naklon za izvrsnu Bet Gibons ovom prilikom, ali su pomenuta deca pokorila i njih dve i sve druge svojim debitantskim ostvarenjem u produkciji italijanske inženjerke zvuka Marte Salogni, koja stoji iza ostvarenja i takvih bendova i umetnika kakvi su Depeche Mode, Björk, Animal Collective, Black Midi ili Bar Italia. Konačno je došlo vreme za malo klasičnog obrazovanja.

The shivering truth of the matter is so easy to see
If I have stuff to write, then why don’t I just write it for me?
Despite appearances, I haven’t got the voice for R&B
Even though I’ve seen more Colour Shows than KEXPs

(English Teacher, R&B)

Formirana 2020. usred pandemije kovida 19, ova četvorka iz Zapadnog Jorkšira susrela se – očekivano – na konzervatorijumu u gradu Lidsu par godina pre, započevši isprva skroz drugačiju muzičku karijeru u podžanru dream popa. Ali, Lids, kao nekadašnji centar radikalne feminističke umetnosti, a prethodno i jednako beskompromisne umetničke škole u kojoj se isticao jedan Henri Mur, ni manje ni više, a za koju su pojedinci čak tvrdili da je najuticajnija u Evropi još od dana Bauhausa – momentalno je izazvao frontmenku benda Lili Fontejn da naoštri zube i svetu saspe u lice istinu o tome kako je to odrastati kao “obojena” devojčica usred nekadašnje Britanske imperije. Njena bolna, ali kočoperna životna iskustva tamnoputog deteta i učenice, smeštene sa svojom familijom iza nevidljive gvozdene zavese rasizma kroz koju je samo odvažno virila do odlaska na fakultet, eksplodirala su u stihovima benda English Teacher. U pravom trenutku, dok su se profašistički huliganski nemiri valjali Ostrvom ovog leta…

Pritom, ove rime uopšte ne sadrže ljutnju, samo prstohvat herojske ženske nadrndanosti i mrvicu šik dociranja.

Jer, treba stvarno biti dobra učiteljica engleskog da ne dozvoliš sebi prostu osvetu, zar ne?

Na omotu albuma This Could Be Texas nalazi se inače predeo koji je Lilina mama naslikala još 1980-ih prikazujući čuveno stenje “Krava i tele” u Ilkli Muru, dok je sama frontmenka dodala centralni objekat na slici objašnjavajući kako je reč o njenom viđenju sopstvenog benda kao neke “muzičke mašine od krvi i mesa”. S obzirom da su se u tom kraju navodno pojavljivali i vanzemaljci – otkačena psihodelična aura grupe istog časa postaje nenadmašna.

Muzički gledano, English Teacher u sebi ukrštaju neverovatno istančane vibracije Soundgardena ili Nirvane u uvodnim pesmama Albatross i The World’s Biggest Paving Slab sa vokalnim etidama tipa Broken Biscuits u stilu Fione Epl. Ima tu halucinantnog repetitivnog zamaha u I’m Not Crying, You’re Crying, gde bend na način uvrnute dečje razbrajalice poručuju svetu šta sve Lili nije: “I’m not her, I’m not near, I’m not here/I’m not there, I’m not sorry, I’m not out/I’m not loud, I’m not holy, I’m not lonely/I’m not steady, I’m not ready”.

Takođe, ovde možete skoro da omirišete vresište prikazano na omotu albuma, da pomislite kako se u neko davno godišnje doba tamo možda skrivalo ono Frankenštajnovo čudovišno stvorenje, te da iz melanholije nadrealističkog pejzaža u Mastermind Specialism uletite bez najave u svojevrsni vodvilj naslovne numere. Ona priziva i The Beatles i Queen podjednako sabirajući svu engleskost ovog genijalnog mladog benda, časnu kvintesenciju njihovog talentovanog nestašluka kojim se Lids upisuje visoko na listu muzičkih prestonica sveta. Ali, ne dajte se prevariti! Ispod čulnog virtuoziteta njihove pesme krije se opora poruka za sve vlastodršce: “And that town is in a state/ And that state is in a country/ And that country is in a bad state/ There’s a familiar atmosphere about the place”. Grad je zbilja u državi, država u zemlji, a zemlja u lošem stanju. Čini li se i vama poznato?

Lili Fontejn i njena sabraća iz benda English Teacher na ploči This Could Be Texas izražavaju svoje viđenje elektronskog folka, samo što je njihova zvučna postojbina – osim onih jorkširskih pustopoljina – i novi talas, a njegove pesme njihovi izvorni narodni napevi. Pa zato, sa svojim zaraznim ritmom i vrludavim klavijaturama, ovaj sastav u Nearly Daffodils ume da prouzrokuje nagle napade veselja, nalik džinovskoj vitaminskoj dozi sunca što se ubrizgava pravo u vašu glavu.

Ima tu biliajlišovske vokalne senzualnosti u You Blister My Paint, ali je generalno Lili Fontejn mnogo više Arudž Aftab nego neka tamo nežna bela devojčica u izolaciji svoje spavaće sobe. Mudrost pomešanih rasa u njenom rodoslovu što daleko zasenjuje mejnstrim zvezde ovog časa, kao i onaj tračak gotovo pa ravnodušne lepote rane Niko u Sideboob, svedoče o lakoći sa kojom ova iznenadna družina barata milijardama atoma zdravog nadahnuća, dok završna Albert Road i doslovno podiže hude čini prvog albuma The Velvet Underground, dovikujući se svečarski ritualno sa samim svemirom u jednom apdejtovanom kriku All Tomorrow’s Parties.

Lili Fontejn negde jednom reče da se nikad ne bi odrekla albuma Pink Flojd Wish You Were Here, ali i da se iskreno divi punk heroini Poli Stajrin iz X-Ray Spex. Između ta dva ekstrema odvija se proces proširenja područja subverzije ovih – donedavno još sasvim nepoznatih – ostrvskih čudotvoraca.

A možda vanzemaljci stvarno postoje.