Dani oslobađanja Beograda u Drugom svetskom ratu ostali su večno zabeleženi zahvaljujući sovjetskim ratnim filmskim reporterima. Njihovi dokumentarni filmovi dostupni su u Jugoslovenskoj kinoteci povodom obeležavanja 80. godina od oslobođenja
Jugoslovenska kinoteka obeležava 80. godina oslobođenja Beograda besplatnim projekcijama filmova veznim za te dane, među kojima su i dva dokumentarna. Priča o njima objavljena je u tekstu Aleksandra Erdeljanovića „Oslobođenje Beograda od 11. do 22, oktobra 1944. godine okom filmske kamere“ koji je objavljen u aktuelnom časopisu „Kinoteka“. Prenosimo njegov završni deo.
Da veliki istorijski događaji ostanu večno zabeleženi, pobrinuli su se sovjetski ratni filmski reporteri koji su još pre ulaska Crvene armije u Srbiju padobranima spušteni na partizansku teritoriju. Toj prvoj grupi snimatelja pripadali su Vladimir Ješurin, Viktor Muromcev i Solomon Kogan, koji su od leta 1944. godine pratili put partizanskih jedinica od Crne Gore, preko Srbije i oslobođenog Beograda, sve do Slovenije i oslobođenja Trsta u maju 1945, gde je Muromcev i poginuo.
Filmski materijali Ješurina i Muromceva sjedinjeni u storiji „Sa kino-aparatom po Jugoslaviji bili su deo sovjetskog kino-žurnala „Novosti dana broj 9 iz 1944. godine, čiju je režiju potpisao slavni Vsevolod Pudovkin.
Najvredniji materijal na kome je zabeležena celokupna „Beogradska operacija” u oktobru 1944. godine jeste sovjetski četrnaestominutni „Specijalni frontovski izveštaj broj 9“ pod nazivom „Beograd“, koji je režirao Leonid Varlamov.
Osnovu za ovaj film predstavljali su briljantni kadrovi borbi koje su snimili glavni snimatelj Vladimir Ješurin i grupa operatera, Gračev, Kogan, Petrov, Rogačevski, Stojanovski i Čiknoverov, pod koordinacijom načelnika frontovske kino-grupe Kacmana.
Ova bezmerno hrabra ekipa snimatelja iz jedinica Trećeg ukrajinskog fronta zabeležila je zajednički put partizana i crvenoarmejaca, od borbi na Avali, preko Čukarice, Karađorđevog parka, Slavije, Terazija, do konačne pobede i velike parade oslobodilaca kroz centar grada, veličanstveni miting kod Vukovog spomenika i sahranu poginulih sovjetskih vojnika na Trgu Republike. Na njihovim trakama su zauvek sačuvana srećna lica hiljada Beograđana, ali i njihov bes i ogorčenje prilikom sprovođenja zarobljenih Nemaca i domaćih izdajnika.
Dobar deo ovih materijala uključen je u sovjetski dugometražni dokumentarni film „Jugoslavija iz 1945. godine“, u režiji Leonida Varlamova, zatim u prvi srpski poratni dokumentarni film „Beograd iz 1945. godine“ Nikole Popovića, kao i u niz kasnijih filmova koji su se bavili herojskim oslobođenjem Beograda oktobra 1944. godine.
Srđan Valjarević, Narator je konačno progovorio i Roman o agoniji i vedrini; Laguna, 2024. i 2025.
Tatjana Gromača, Osvajanje čitalačkog prostora, Sandorf, Zagreb, 2025.
Nevesta!, režija Megi Džilenhol, igraju Džesi Bakli i Kristijan Bejl; Nasledstvo s predumišljajem, režija Džon Paton Ford, igraju Glen Pauel, Margaret Kuali
Lokalni izbori održani u nedelju pokazali su, pre svega, slabost vlasti i snagu onih koji bi da vlast menjaju. Šta im je sada činiti?
Nije Vučić Putin, niti to može biti. Putina se ljudi plaše, a od Vučića im se samo ide u toalet. Da bi postao ozbiljan diktator, čovek mora za to da bude talentovan. I mora imati validniju diplomu od one dobijene od Vojislava Šešelja
Zašto SNS nakon lokalnih izbora liči na firmu koja pravi banket prikrivajući neizbežni bankrot, a Vučić na njenog vlasnika zaduženog do grla kako bi još malo izigravo velikog gazdu
Režimski Napad i odbrana Beogradskog univerziteta
Ne boje se kriminala, boje se obrazovanja Pretplati seArhiva nedeljnika Vreme obuhvata sva naša digitalna izdanja, još od samog početka našeg rada. Svi brojevi se mogu preuzeti u PDF format, kupovinom digitalnog izdanja, ili možete pročitati sve dostupne tekstove iz odabranog izdanja.
Vidi sve
