U Srbiji 286 mališana čeka da postane deo nečije porodice. Kada biološka porodica zakaže, brigu o ostavljenom detetu preuzima država. Domovi za decu bez roditeljskog staranja i hraniteljske porodice, za mnoge su samo privremeni dom do usvojenja.
U registru potencijalnih usvojitelja je skoro četiri puta više parova i pojedinaca nego dece za usvajanje. U istom registru nalaze se 793 potencijalna usvojitelja koji su se prijavili do 2022. godine, a neki od njih još 2006. godine.
Procedura usvojenja je dugotrajna i ozbiljna. Ali, jedan od najvećih problema je što je domaći usvojitelji uglavnom imaju stroge kriterijume. Najčešće žele zdravo, belo dete, što mlađeg uzrasta.
Od početka godine usvojeno je tridesetsedmoro dece iz Srbije, njih petoro je u proceduri međunarodnih usvajanja. Tokom prošle godine, u Beogradu je usvojeno 23 dece, troje je otišlo u druge države. Najviše dece bez roditeljskog staranja iz Srbije usvojili su državljani Švedske, SAD, Španije. Domaći usvojitelji retko odlučuju da usvoje dete iz druge države.
U poslednij 17 godina ukupno je usvojeno 2.089 dece – 1.811 u Srbiji i 278 u inostranstvu.
Manji broj njih ulazi u proces usvajanja iz domova za nezbrinutu decu, a mnogo više iz hraniteljskih porodica.
U domovima za nezbrinnutu decu najviše zlostavljanih i zanemarenih
Iz godine u godinu broj dece i mladih koji ulaze u alternativni sistem, odnosno hraniteljske porodice, raste. Statistika pokazuje da je u periodu od 2014. do 2019. taj broj uvećan za 5,6 odsto. Od toga, prema podacima iz „Analize položaja mladih koji napuštaju sistem alternativnog staranja“, čiji je autor docent dr Anita Burgund Isakov, 23 odsto su napuštena deca, ona koju su roditelji ostavili.
Prema toj analizi, daleko veći postotak čine oni koji su grubo zanemarivani, zlostavljani, izloženi roditeljskim zloupotrebama. Podaci pokazuju da, nažalost, svega oko tri odsto dece koja uđu u sistem, posle godinu ili dve budu vraćena roditeljima.
Četvrtina mališana koji se izdvajaju iz porodica stara je do dve godine, a najmanje ih je u uzrastu od 15 do 18 godina.
Nedovoljno hraniteljskih porodica
U Srbiji postoji oko 4.500 hraniteljskih porodica u kojima je oko 6.000 dece i mladih, a postoji i sedam centara za porodični smeštaj i usvojenje, koji prate rad hranitelja.
Proteklih godina broj hraniteljskih porodica opada pa Ministarstvo za brigu o porodici i demografiju planira da sprovede regionalne kampanje za promovisanje hraniteljstva i obuku hranitelja.
Procene su da Srbiji nedostaje oko 380 hraniteljskih porodica za urgentno hraniteljstvo, kada je detetu potrebno hitno izmeštanje iz biološke porodice, kao i hraniteljstvo uz intenzivnu podršku, za decu sa smetnjama u razvoju.
Institut hraniteljstva u domaćem pravu uspostavljen je Porodičnim zakonom.
Hraniteljska porodica dobija naknadu za izdržavanje dece i naknadu za rad. Naknada se uvećava ako je dete ometeno u razvoju ili ima kombinovane poteškoće.
Hraniteljima država plaća i zdravstveno i penziono osiguranje.
Z.S/FoNet
Čitajte dnevne vesti, analize, komentare i intervjue na www.vreme.com
