Institut za javno zdravlje „Milan Jovanović Batut“ objavio je , povodom 1. decembra Svetskog dana borbe protiv HIV-a i side, da su u Srbiji krajem 2022. godine registrovane 3.253 osobe kojima je dijagnostikovana HIV infekcija, dok su procene da 550 osoba ne zna da je inficirano tim virusom.
„Od početka epidemije HIV 1985. godine, pa zaključno sa 27. novembrom 2023. godine, u Srbiji je registrovano 4.729 HIV inficiranih osoba od kojih je 2,212 osoba obolelo od side“, navodi Institut.
Prema podacima Batuta, 1.216 osoba HIV inficiranih umrlo je od side, a još 146 osoba inficiranih HIV-om je umrlo od bolesti ili stanja koja nisu povezana sa HIV infekcijom.
Kao i ranijih godina i ove godine seksualni put prenosa je dominantan – 98 odsto svih slučajeva registrovanih tokom 2023. godine, a u 63 odsto slučajeva radi se o nezaštićenom analnom seksualnom odnosu među muškarcima.
Među prijavljenim dijagnostikovanim HIV pozitivnim osobama u periodu januar–novembar 2023. godine bilo je 11 puta više muškaraca u odnosu na žene.
Najveći broj novodijagnostikovanih HIV inficiranih osoba je uzrasta 20–49 godina – 90 odsto u 2022. godini.
Batut ukazuje da se 2002. godine registruje veće učešće mladih uzrasta 15–29 godina među novodijagnostikovanim slučajevima HIV infekcije.
U odnosu na period 1985–1992. godine kada je 60–90 odsto svih novodijagnostikovanih osoba inficiranih HIV na godišnjem nivou bilo iz populacije osoba koje injektiraju droge, od 2008. godine taj udeo je ispod 10 odsto, dok su u 2022. godini registrovana dva takva slučaja zaražavanja HIV infekcijom.
Počev od 2012. godine većina novodijagnostikovanih osoba u Srbiji je inficirana HIV-om seksualnim putem.
Pod najvećim rizikom su muškarci koji imaju analne seksualne odnose bez kondoma sa drugim muškarcima, skoro polovina do četiri petine svih novootkrivenih osoba inficiranih HIV-om na godišnjem nivou, počev od 2008. godine, upozorava Institut.
U periodu 2005–2022. godine registrovano je 16 dece mlađe od 14 godina, kojima su HIV prenele majke koje nisu znale da su inficirane HIV-om tokom trudnoće, porođaja ili u periodu dojenja, što je značajna redukcija u poređenju sa periodom 1993–2004. kada je registrovano 28 slučajeva.
U 2017, 2018, 2020. i 2022. godini nije registrovan nijedan slučaj prenosa HIV infekcije sa majke na dete, dok su u 2019. godini registrovana dva slučaja, a u 2021. godini jedan slučaj.
U periodu 2005–2022. godine rođeno je više od četrdesetoro zdrave dece od majki sa dijagnostikovanom HIV infekcijom koje su bile na strateški prepoznatom programu prevencije prenosa HIV sa majke na dete.
Zahvaljujući terapiji HIV infekcija je hronično stanje sa kojim se može kvalitetno i dugo živeti, ali samo ukoliko se pravovremenim i adekvatnim lečenjem kontroliše replikacija virusa.
Dobrovoljno, poverljivo ili anonimno savetovanje i testiranje na HIV i virusne hepatitise B i C je besplatno i dostupno je bez lekarskog uputa svakoj zainteresovanoj osobi koja je imala neki rizik u skorijoj ili daljoj prošlosti, tokom cele godine u svakom institutu/zavodu za javno zdravlje na teritoriji Srbije, kao i u Zavodu za zaštitu zdravlja studenata u Beogradu.
B.G./FoNet
Čitajte dnevne vesti, analize, komentare i intervjue na www.vreme.com
