Evropske demokrate ocenile su da se uoči parlamentarnih izbora u Srbiji vodi kampanja protiv Ilije Srdanovića, prvog kandidata na listi „Studentska lista – Studenti pobeđuju“, u kojoj se koriste manipulisan sadržaj i materijali generisani ili izmenjeni uz pomoć digitalnih tehnologija.
U objavi na društvenoj mreži Iks Evropske demokrate navele su da predsednik Srbije Aleksandar Vučić i njegovi saveznici, kako tvrde, zbog zabrinutosti oko rezultata istraživanja javnog mnjenja i raspoloženja građana pribegavaju „najprljavijim mogućim metodama“. Pozvali su na izbornu kampanju zasnovanu na činjenicama, slobodne medije i političko takmičenje u kojem bi, kako su naveli, bilo mesta za promene.
U njihovoj objavi posebno se ukazuje na slučaj Srdanovića, uz tvrdnju da se protiv njega koriste AI-generisani video-snimci, montirane fotografije i različiti oblici diskreditacije.
Navodi o manipulacijama fotografijama u međuvremenu su proveravani i u domaćim servisima za proveru činjenica. Istinomer je utvrdio da je fotografija koja se na društvenim mrežama predstavljala kao dokaz da je Srdanović tokom skupa u Lovćencu pokazivao crnogorski simbol zapravo digitalno izmenjena. Prema njihovoj analizi, originalna fotografija objavljena je u nedeljniku Vreme 2002. godine, a lice osobe na spornom mestu naknadno je zamenjeno licem Srdanovića.
Fotografija je prethodno bila predstavljana kao snimak iz Lovćenca sa kraja devedesetih, navodno nastao tokom posete Slavka Perovića, tadašnjeg lidera Liberalnog saveza Crne Gore. Međutim, poređenje sa originalnim snimkom pokazalo je da osoba označena kao Srdanović na autentičnoj fotografiji nema njegovo lice.
Još jedan slučaj odnosi se na fotografiju sa jednog studentskog skupa na kojoj je Srdanović prikazan kako rukom navodno formira slovo „L“. Prema proverama koje su objavili Raskrikavanje i Istinomer, originalna fotografija pokazuje Srdanovića sa podignutom stisnutom pesnicom, dok je položaj prstiju na verziji koja se širila društvenim mrežama naknadno digitalno izmenjen.
Na društvenim mrežama pojavila se i fotografija navodne pristupnice Srpskoj naprednoj stranci sa imenom Ilije Srdanovića. Istinomer je utvrdio da taj materijal ne predstavlja autentičan dokaz njegovog članstva u SNS-u. Kao jedan od pokazatelja manipulacije naveden je i nesklad između navodno upisanog datuma rođenja i podataka o Srdanovićevom datumu rođenja.
Istovremeno, nisu sve tvrdnje koje su se pojavile na društvenim mrežama o Srdanovićevim fotografijama bile tačne. Fake News Tragač je proveravao tvrdnju da je fotografija njegovog učešća u plivanju za časni krst generisana veštačkom inteligencijom i, na osnovu poređenja sa ranije objavljenim fotografijama i analiza više alata, zaključio da fotografija gotovo sigurno nije AI-generisana.
Slučaj Srdanovića tako je postao jedan od primera kako se tokom aktuelne predizborne kampanje politički sadržaj širi kroz društvene mreže, pri čemu se autentične fotografije kombinuju sa izmenjenim materijalima i tvrdnjama koje nisu potvrđene. N1 je, pozivajući se na Raskrikavanje, Istinomer i Fake News Tragač, ukazao na više takvih primera usmerenih protiv prvog kandidata Studentske liste.
Evropske demokrate su, komentarišući takvu atmosferu, poručile da vlast koja se, kako tvrde, plaši mladih zapravo strahuje od budućnosti, uz poziv da izborna kampanja bude zasnovana na činjenicama i slobodnom političkom nadmetanju.
Pravo novinarstvo košta, a mi nećemo da nas kupe tajkuni i korporacije. Podržite nas jednokratnom ili mesečnom donacijom. Vreme za to je sada!
