Nakon što je Županijski sud u Zagrebu potvrdio presudu splitskog Opštinskog suda, Splićaninu (44) je dosuđeno 20.000 evra naknade štete zbog seksualnog zlostavljanja koje je pretrpeo kao petnaestogodišnjak od tadašnjeg gvardijana crkve Svetog Frane u Splitu, fra Gracijana (Stipe) Gašperova, prenela je „Slobodna Dalmacija“.
Kako se navodi, reč je o prvoj pravosnažnoj presudi takve vrste u Hrvatskoj.
Slučaj potiče iz oktobra 1997. godine, kada je tada petnaestogodišnji dečak često odlazio u crkvu Svetog Frane u Splitu. Fra Gracijan ga je tada pozvao u sakristiju, navodno kako bi mu pomogao.
Prema iskazu žrtve, kojem je sud u potpunosti poverovao, upravo tamo ga je fra Gracijan seksualno zlostavljao, a zatim mu zapretio da će osramotiti sebe i svoju porodicu ukoliko nekome ispriča šta se dogodilo.
Žrtva je o događaju ćutala godinama, tokom kojih se lečila kod psihijatra. Crkvenim vlastima slučaj je prijavila tek 2011. godine, nakon što se poverila fra Ambrozu Nikoli Kežiću. Crkveni postupak protiv Gašperova sproveden je tokom 2017. i 2018. godine, a papa Franja ga je u junu 2018. razrešio i otpustio iz franjevačkog reda, uz zabranu daljeg crkvenog delovanja.
Krivični postupak protiv njega nije pokrenut zbog zastarelosti.
Stara i nova presuda
Prvu presudu u ovom građanskom postupku donela je sudija Julijana Ponoš u novembru 2022. godine. Tada je odlučeno da Hrvatska provincija sv. Jeronima franjevaca konventualaca i njen nekadašnji član fra Gracijan solidarno isplate žrtvi 11.945 evra, odnosno 90.000 kuna, na ime odštete. Međutim, drugostepeni sud je tu odluku ukinuo, nakon čega je sutkinja Ponoš početkom juna prošle godine donela novu presudu.
Prema novoj odluci, žrtvi je dosuđeno 20.000 evra za nematerijalnu štetu, zajedno sa zakonskim kamatama, kao i 3.753,98 evra sudskih troškova. U postupku je žrtva tražila da odgovornost bude utvrđena i za Splitsko-makarsku nadbiskupiju, ali sud takvu odgovornost nije utvrdio. Zbog toga je žrtva dužna da nadbiskupiji nadoknadi 2.500 evra sudskih troškova.
Potvrđivanjem ove odluke pred Županijskim sudom u Zagrebu presuda je postala pravosnažna, čime je slučaj dobio i širi značaj kao, prema dostupnim informacijama, prva pravosnažna presuda u Hrvatskoj kojom je žrtvi seksualnog zlostavljanja u crkvenom okruženju dosuđena naknada štete.
Samo u avgustu: Uštedite tri hiljade dinara na godišnjoj pretplati na digitalno izdanje „Vremena“! Iskoristite popust ovde i podržite nezavisno novinarstvo.
