Beograd

Beograd slavi 80. godišnjicu oslobođenja u Drugom svetskom ratu

20. oktobar 2024, 08:20 B. B.

Partizanske jedinice na današnjem Trgu republike nakon oslobođenja Beograda

Glavni grad Jugoslavije u Drugom svetskom ratu oslobodile su zajedničkim snagama Narodno oslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ) i Crvena armija, tokom Beogradske operacije, a nakon višednevnih teških borbi i uz brojne žrtve

Beograd je u Drugom svetskom ratu oslobođen pre 80 godina, posle tri godine i sedam meseci nemačke okupacije.

Glavni grad Jugoslavije oslobodile su zajedničkim snagama Narodno oslobodilačka vojska Jugoslavije (NOVJ) i Crvena armija, tokom Beogradske operacije, a nakon višednevnih teških borbi i uz brojne žrtve.

Operacija oslobađanja Beograda počela je 12. i trajala do 20. oktobra 1944. godine, a prema podacima, u njoj je poginulo 2.944 pripadnika NOVJ i 961 borac Crvene armije.

Foto: Arhivska fotografija/Tanjug/Žika Vučić

Slavlje građana

Beogradska operacija bila je jedna od ključnih, ako ne i najvažnija vojna akcija na prostoru okupirane Jugoslavije u Drugom svetskom ratu.

Značaj oslobođenja

Pored neospornog privrednog i političkog značaja, bitka za Beograd imala je velik i dalekosežan operativni značaj na odvijanje rata u Evropi. Beograd je bio ključni saobraćajni čvor za nemačke snage u jugoistočnoj Evropi. Uspešnim i brzim ovladavanjem ovim ključnim čvorom, saveznici (Crvena armija i NOVJ) doveli su nemačku Grupu armija E u tešku poziciju i izolaciju.

Foto: Wikipedia

General NOVJ Peko Dapčević i general Crvene armije Vladimir Ždanov u oslobođenom Beogradu

Naslanjajući se na ovaj uspeh, NOVJ je uspela da parališe gotovo svaki uticaj dve nemačke strategijske formacije sa pola miliona vojnika – Grupe armija E i Druge oklopne armije – na dejstva severno od Drave. To je omogućilo prodor Trećeg ukrajinskog fronta preko Dunava tokom novembra i decembra 1944, što je dovelo do krize ukupne nemačke odbrane.

Foto: Istorijski arhiv Beograda

Doček oslobodilaca

Od novembra do marta Nemci su radi saniranja ove krize dovlačili trupe iz Italije, sa zapadnog i sa istočnog fronta u Mađarsku. Dovođenje 6. oklopne armije iz Ardena i 4. SS oklopnog korpusa sa Visle u Mađarsku bilo je od bitnog značaja za kolaps ovih frontova tokom februara i marta 1945. i brzo okončanje rata.

Po završetku rata Dan oslobođenja Beograda se slavio 20. oktobra i ustanovljena je Oktobarska nagrada grada Beograda koja se tom prilikom dodeljivala.

Spomen groblje oslobodiocima Beograda, nasuprot Novog groblja, otvoreno je 20. oktobra 1954. na desetogodišnjicu oslobođenja grada.

Tagovi:

Više iz rubrike Vesti

Studentski protest

14.avgust 2026. A.M.

Studentski protest „Valjevo pamti“: „Ovo je finalna metastaza vlasti“

Protest Studenata u blokadi je sećanje na brutalno pocijsko nasilje u ovom gradu koje se dogodilo pre godinu dana

Valjevo 2025.

14.avgust 2026. Marija L. Janković

Informerov film o protestu u Valjevu: O „blokaderskim falangama“ i nedužnim policajcima

Informerov film „Hronologija laži“ navodno raskrinkava „blokaderski huliganski pir“ tokom kojeg su „blokaderske falange“ 14. avgusta prošle godine u Valjevu udarile na nedužne policajce koji su samo profesionalno radili svoj posao

Sergej Lavrov i Aleksandar Vučić 2021. godine

Srpsko-ruski odnosi

14.avgust 2026. A.I.

Lavrov: Vučić se hrabro odupire pritiscima EU i nemoj na pamet da vam padne da naoružavate Ukrajinu

U izjavi ministra spoljnih poslova Rusije Sergeja Lavrova o poseti Zelenskog Beogradu jasno se razaznaje da je Vučić apriori o svemu referisao Moskvi. Iskusni diplomata hvali „hrabrost“ srpskog predsednika i istovremeno nedvosmisleno upozorava šta Kremlj očekuje od njega

Izbori

14.avgust 2026. I.M.

Vanredni parlamentarni izbori: Vučić čeka da studenti naprave grešku, a oni nikako da pogreše

Aleksandar Vučić mesecima najavljuje parlamentarne i predsedničke izbore, ali politikolozi ocenjuju da predsednik Srbije još čeka pravi trenutak za njihovo raspisivanje. Prema njihovoj proceni, vlast računa na to da će studenti napraviti grešku ili da će im pasti rejting

Protesti

13.avgust 2026. B. B.

Protest u Novom Sadu: Studenti su probudili Srbiju

Građani su se okupili da se podsete događaja koji su počeli „na najstrašniji način, ubistvom 16 sugrađana“

Komentar

Svetozar Cvetković i protiv crnog i protiv belog

Naš veliki glumac Svetozar Cvetković je u intervjuu za „Vreme“ rekao ono što se u našoj čaršiji ne kaže – da je bolje da ima Bitefa, Festa i drugih festivala nego da ih nema. To se mnogima neće svideti jer se vode logikom „što gore to bolje“

Nemanja Rujević

Komentar

Desnica i Vučić: Kalif umesto kalifa

Desničarske partije nikako da podrže studentski pokret, uprkos kosovskom zavetu studenata i svoj onoj ikonografiji po principu „Kosovo je srce Srbije“. Jer desničarsko poimanje sveta je partikularno, a studenti čvrsto stoje na univerzalnosti republikanskog tla

Ivan Milenković

Komentar

Posle izbora nema kajanja

Političke partije i organizacije koje su protiv režima Aleksandera Vučića sve drže u svojim rukama. Ako na izborima, kad god da budu bili, budu poražene, biće same krive

Andrej Ivanji

Vidi sve

Poslednje izdanje

Klimatske promene: Biblijsko leto i njegove pošasti

Srbija u plamenu

Intervju: Vujo Ilić, politikolog

Nije režim toliko oslabio koliko su studenti ojačali

Političko nasilje, sezona leto 2026.

Počinilac nepoznat, nalogodavac svima znan

Javna rasprava o nacrtu izmena Zakona o osnovama sistema obrazovanja i vaspitanja

Strogo kontrolisano obrazovanje

Intervju: Svetozar Cvetković, glumac

Rekvijem za umetnike koji menjaju svet

Vidi sve

Arhiva

Arhiva nedeljnika Vreme obuhvata sva naša digitalna izdanja, još od samog početka našeg rada. Svi brojevi se mogu preuzeti u PDF format, kupovinom digitalnog izdanja, ili možete pročitati sve dostupne tekstove iz odabranog izdanja.

Vidi sve