Voda koja nalazi put

Loše političke prilike u regiji i svetu nisu totalno uništile kulturnu saradnju. Kao i voda, kultura i umetnost nalaze svoj put iako su danas kanali sve teže prohodni zbog radikalno srezanih budžeta. U trenucima kada su odnosi među politikama na tački smrzavanja, kultura beleži rezultate.

Svež je primer prošle godine prvi put organizovanog književnog internacionalnog festivala „Bookstan“ u organizaciji sarajevske izdavačke kuće „Buybooka“, koja inače ove godine proslavlja svoj dvadeseti rođendan. Na njemu su pored pedesetak gostiju iz daljeg i bližeg inostranstva, našli učešća i ljudi iz Srbije: Teofil Pančić je vodio radionicu mladih književnih kritičara, Ivan Bevc predstavio izdavačku kuću „Booka“ i roman Moj sin Haklberi Fin, zajedničkog nam autora Bekima Sejranovića. Trebalo je da se pojavi i izdavačka kuća „Lom“ Flavija Rigonata s piscima Robertom Perišićem i Damirom Karakašom, kao i pisci Igor Marojević i Dejan Mihailović, ali su odložili svoj nastup za iduću put. Uveliko teku pripreme za drugi međunarodni književni festival „Bookstan“, planiran od 3. do 7. jula s učešćem i pisaca i izdavača iz Srbije. Postoji nada da će Ministarstvo kulture Srbije potpomoći dolazak još nekih srpskih pisaca.

Pozorišta odavno pokazuju potrebu za saradnjom. Sarajevski Festival MESS prvi je pokrenuo posleratnu regionalnu teatarsku saradnju, koja je i danas intenzivna, i vidimo je i u Sarajevu kroz brojne postprodukcije. U toku su, recimo, probe u SARTRU (Sarajevski ratni teatar) za predstavu Savršen kroj po tekstu Beograđanina Vladimira Đurđevića, a u režiji Jasmina Durakovića. Savršen kroj se trenutno igra u Zvezdara teatru. Vrijedna je pažnje i predstava Harisa Pašovića Za šta biste dali svoj život u koprodukciji Sarajeva, Zenice i Novog Sada. Ni vizuelni umjetnici ne poznaju granice balkanskih zemalja, regionalne selekcije su prisutne na izložbama i bijenalima sa prepoznatljivim „balkanskim identitetom“. Filmadžijama su koprodukcije podrazumevajuće. Ono što prepoznajemo kod svih njih je jedan poseban zajednički senzibilitet napetog kulturnog prostora razapetog između Istoka i Zapada. Posebno smo zadovoljni što je upravo „Bookstan“ sa sloganom „No East, No West“ postao Forum za one koji ovo osjećanje dijele i prepoznaju na globalnom planu.