Slučaj Nikole Tesle

Umetnici miljenici socijalističkog državno-partijskog sistema dobijali su priliku da pored grandomanskih skulptura vođe, urade i po koji veličanstven spomenik naučniku Nikoli Tesli.

Da podsetimo, u Muzeju „Nikole Tesle“ u Beogradu izložena je bronzana bista koju je, kako se kaže, po Teslinoj želji izradio njegov prijatelj, poznati vajar „nacionalne tematike i jugoslovenske kulturne saradnje“ Ivan Meštrović 1952. godine. Otprilike u isto vreme, pedesetih godina, kada je radio i monumentalni kip Josipa Broza koji će kasnije biti postavljen u Užicu, vajar Frano Kršinić je u zadatak dobio i izradu spomenika Nikoli Tesli, koji se danas nalazi ispred zgrade Elektrotehničkog fakulteta u Beogradu. Prošle godine, na proslavi 150 godina rođenja našeg najpoznatijeg naučnika, na beogradskom aerodromu postavljen je spomenik, rad Drinke Radovanović. Odmah po otkrivanju ovog spomenika usledilo je glasno negodovanje stručne javnosti, apeli da spomenik što pre treba ukloniti i prozivke da je umetnica zapravo partijsko-državni skulptor u senci. Izradu spomenika finansirao je EPS, koji je smatrao da ima puno pravo da insistira na „svom čoveku“ odnosno na Drinki Radovanović. Sve je potpisao i Odbor za proslavu na čijem čelu je bio Vojislav Koštunica.

Bez obzira na to što ova umetnica i nema klasično akademsko obrazovanje, njoj su i ranije poveravani skulptorski zadaci od značaja. Još 1988, povodom 70 godina proboja Solunskog fronta, ispred Beogradskog sajma otkriven je spomenik vojvodi Živojinu Mišiću, visine blizu dva metra, rad D. Radovanović. U Kumodražu, spomenik vojvodi Stepi Stepanoviću, ispred njegove rodne kuće. Zatim, vojvodama Živojinu Mišiću, Petru Bojoviću, Radomiru Putniku, kralju Petru I Karađorđeviću, Karađorđu, Nikolaju Velimiroviću…

Najnoviji spomenik Nikoli Tesli proglašen je skulptorsko-investicionim promašajem. Stručna javnost, Likovna komisija grada i Komisija za imenovanje ulica i trgova u Beogradu, izneli su niz argumenata za svoju negativnu kritiku. Skupština grada pak ocenila je projekat na aerodromu pozitivno. Sama umetnica obračunala se sa svojim kritičarima nazivajući ih članovima svetske zavere, gde valjda po logici stvari pripadaju i članovi Međunarodnog udruženja likovnih kritičara, jer su i oni reagovali.

NIKOLA TESLA: Beograd,…

…Zagreb,…

…Smiljan,…

…Nijagara